Σάββατο, 12 Ιανουαρίου, 2019

Χρήσιμες συμβουλές για την δοκιμασία κόπωσης

3e13f7b088e4f132-0

Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κοπώσεως;

Η δοκιμασία κοπώσεως σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη δοκιμασία στη διάγνωση της στεφανιαίας νόσου αλλά επίσης στην παρακολούθηση της στεφανιαίας νόσου μετά από καρδιακό συμβάν, όπως, π.χ. μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου ή μετά από διαδερμική παρέμβαση (PCI) ή μετά από επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (CABG). Πέραν της διάγνωσης ισχαιμίας του μυοκαρδίου (ηλεκτροκαρδιογραφικά), η δοκιμασία κοπώσεως παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την λειτουργική ικανότητα, την ανοχή στην άσκηση, την απάντηση της αρτηριακής πίεσης στην άσκηση και την πιθανή εμφάνιση αρρυθμιών που προκαλούνται κατά την άσκηση.

Ποια είναι τα βασικά στάδια της εξέτασης;

Μετά την επικόλληση των ειδικών αυτοκόλλητων ηλεκτροδίων, ο ασθενής συνδέεται με την συσκευή συνεχούς ηλεκτροκαρδιογραφικής καταγραφής 12-απαγωγών και ανεβαίνει στον τάπητα για να ξεκινήσει την εξέταση. Υπάρχουν πολλά πρωτόκολλα άσκησης σε τάπητα αλλά το συνηθέστερο στην κλινική πράξη είναι το πρωτόκολλο Bruce, κατά τη διάρκεια του οποίου μεταβάλλεται-αυτόματα – μέσω προεπιλεγμένου λογισμικού – η κλίση και η ταχύτητα του τάπητα κάθε 3 λεπτά. Υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος στην οθόνη του monitor και γίνεται τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης ανά 3 λεπτά.

Πόσο διαρκεί η εξέταση;

Πέραν του σύντομου χρόνου που απαιτείται για την προετοιμασία, ο χρόνος της εξέτασης καθορίζεται κυρίως από την αντοχή του ασθενή μέχρι την εμφάνιση μυϊκού καμάτου. Από διαγνωστικής πλευράς και ανεξάρτητα από την φυσική κατάσταση του εξεταζόμενου ο επιβλέπων καρδιολόγος μπορεί να σταματήσει την εξέταση όταν η καρδιακή συχνότητα αγγίξει την μέγιστη προβλεπόμενη για την ηλικία του εξεταζόμενου καρδιακή συχνότητα. Ένα μέσης φυσικής κατάστασης φυσιολογικό άτομο 35-50 ετών συνήθως αντέχει έως 10 λεπτά πάνω στον τάπητα, ενώ άτομα καλής φυσικής κατάστασης μπορεί να ξεπεράσουν και τα 12 λεπτά στο πρωτόκολλο Bruce. Ο επιβλέπων καρδιολόγος μπορεί, εφόσον κριθεί αναγκαίο από τα διαγνωστικά ευρήματα, να τερματίσει τη δοκιμασία ακόμη και σε πολύ πρώιμο στάδιο.

Τι πρέπει να φορά ο ασθενής;

Το πιο σημαντικό είναι τα κατάλληλα υποδήματα ώστε ο εξεταζόμενος να μπορεί να βαδίσει άνετα και σταθερά στον τάπητα χωρίς να γλιστράει. Αθλητικού τύπου υποδήματα συνιστώνται, χωρίς αυτό να είναι υποχρεωτικό. Επίσης, συνιστάται ελαφριά ένδυση, αντίστοιχη με εκείνη που θα φορούσαμε αν έπρεπε να τρέξουμε. Κρέμες σώματος δεν ενδείκνυνται διότι επηρεάζουν την ποιότητα της καταγραφής του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Ο ασθενής πρέπει να είναι νηστικός; Όχι κατ’ ανάγκην, αλλά κρίνεται σκόπιμη η λήψη ελαφριάς τροφής τουλάχιστον 2-3 ώρες πριν από την εξέταση. Αντιθέτως, η πολύωρη νηστεία, μπορεί να μειώσει σημαντικά την αντοχή του στη δοκιμασία, λόγω εξάντλησης. Χρειαζόμαστε καύσιμα, αλλά όχι πολύ γεμάτο στομάχι. Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, και ιδιαίτερα αυτοί που θεραπεύονται με ινσουλίνη θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν λάβει ελαφριά τροφή μετά την αντιδιαβητική τους αγωγή, για να αποφευχθεί τυχόν υπογλυκαιμία προκαλούμενη από την άσκηση.

Ο ασθενής πρέπει να έχει λάβει φαρμακευτική αγωγή;

Αυτό θα το καθορίσει, κατά περίπτωση, ο θεράπων ιατρός ο οποίος παραπέμπει τον εξεταζόμενο για δοκιμασία κοπώσεως.

Είναι ασφαλής η δοκιμασία κοπώσεως;

Είναι πολύ ασφαλής δοκιμασία και τα ανεπιθύμητα συμβάντα είναι πολύ σπάνια. Με βάση τις κλινικές διεθνείς μελέτες, η πιθανότητα θανάτου κατά τη δοκιμασία προσδιορίζεται σε λιγότερο από 0.01% (δηλαδή 1 σε 10.000 περιστατικά), ενώ αρρυθμίες που απειλούν τη ζωή, όπως π.χ. η κοιλιακή μαρμαρυγή, εμφανίζονται με πιθανότητα 0.05% (δηλαδή 5 σε 10.000 περιστατικά).

Είναι σωστό κάποιος να υποβληθεί σε δοκιμασία κοπώσεως χωρίς να συμβουλευθεί γιατρό;

Αυτό είναι ένα συνηθισμένο λάθος που γίνεται από τους ασθενείς. Αυτό γίνεται διότι οι ασθενείς συνήθως ακούνε έναν λάθος πληροφορημένο περίγυρο που συνιστά «τέστ κοπώσεως από μια ηλικία και μετά» χωρίς εντολή γιατρού. Οι ασθενείς πριν από την δοκιμασία θα πρέπει να εξετάζονται από καρδιολόγο, ο οποίος με βάση το ιστορικό, την κλινική εξέταση, το ηλεκτροκαρδιογράφημα και τους παράγοντες κινδύνου θα καθορίσει την ένδειξη ή ακόμη και την αντένδειξη της δοκιμασίας κόπωσης.

Ποια είναι η αξιοπιστία και η προγνωστική αξία της εξέτασης;

Όσον αφορά την διάγνωση της στεφανιαίας νόσου, η προγνωστική αξία της εξέτασης είναι μεγαλύτερη σε ασθενείς που είτε εμφανίζουν συμπτώματα (π.χ. στηθάγχη) είτε έχουν πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο (αρτηριακή υπέρταση, υψηλή χοληστερόλη, σακχαρώδη διαβήτη, κάπνισμα, οικογενειακό ιστορικό στεφανιαίας νόσου). Η εξέταση δεν έχει μεγάλη προγνωστική αξία σε ασυμπτωματικούς ασθενείς ή σε άτομα που δεν εμφανίζουν παράγοντες κινδύνου. Ούτως ή άλλως σε άτομα που δεν εμφανίζουν παράγοντες κινδύνου η πριν από τη δοκιμασία υπολογιζόμενη πιθανότητα ανάπτυξης στεφανιαίας νόσου είναι πολύ χαμηλή. Επίσης σε γυναίκες- ιδιαίτερα αναπαραγωγικής ηλικίας, δηλ. πριν από την εμμηνόπαυση-παρουσιάζονται συχνότερα ψευδώς θετικά ευρήματα κατά τη δοκιμασία κοπώσεως σε σχέση με άνδρες παρόμοιας ηλικίας. Η δοκιμασία κοπώσεως είναι χρήσιμη για την παρακολούθηση ασθενών μετά έμφραγμα μυοκαρδίου, μετά από επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (CABG) και μετά διαδερμική παρέμβαση στα στεφανιαία αγγεία (PCI), εφόσον υπάρχει πριν από την παρέμβαση συγκρίσιμη δοκιμασία κόπωσης. Μετά από τέτοιου είδους παρεμβάσεις, η δοκιμασία κοπώσεως συνιστάται για την παρακολούθηση των ασθενών τουλάχιστον σε ετήσια βάση και σύμφωνα πάντα με τις συστάσεις των θεραπόντων. Σε ασθενείς με μειωμένη λειτουργικότητα αριστερής κοιλίας και συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας συνιστάται η μακροχρόνια παρακολούθηση με εργοσπιρομετρία. Πρόσφατες μεγάλες κλινικές μελέτες δείχνουν ότι σε ασθενείς που έχουν ήδη εκδηλώσει στεφανιαία νόσο το να επιτύχει κάποιος μια δοκιμασία κοπώσεως καλής ανοχής (>9 λεπτά σε πρωτόκολλο Bruce) και αρνητική όσον αφορά στην ανίχνευση ισχαιμίας στο ηλεκτροκαρδιογράφημα, συνδέεται με καλή πρόγνωση και μειωμένη απώτερη θνητότητα.

                                                                                                                Καλλιόπη Γκουντή

                                                                                                               Καρδιολόγος

                                                                                                                Χώρα Άνδρου

Αφήστε το Σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *